ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR HAKKINDAKİ MİTLER

ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR HAKKINDAKİ MİTLER

Üstün yetenekli çocuk hakkında duygusal bakış açımız, anlayış eksikliğimiz ve toplumsal inanışlarımız bazen öyle büyük değişikliğe uğrar ki bunlar birer gerçek olmaktan çıkıp tamamen söylenceye "mitlere" dönüşebilir.

Neden üstün yetenekli olmak avantajmış gibi görülüyor? Avantajı olduğu kadar dezavantajı da yok mu?  Gerek yazılı basın gerekse sosyal medyada üstün yetenekli çocukları olduğundan daha farklı çocuklar olarak gösteriyor. Örneğin, çok zor matematik problemlerini çözebilen, sürekli okuyan, araştıran, bir virtüöz gibi keman çalabilen ya da bütün gün çalışmaktan başka bir şey yapmayan çocuklar... Bir başka mit ise -aileler durumun böyle olmadığının az da olsa farkında olsalar da- özellikle öğretmenler arasında üstün yetenekli çocuğun özel bir yardıma ihtiyacı olmadığıdır. Çünkü o kadar yeteneklilerse kendi kendilerine becerilerini geliştireceklerini düşünürler. Bir başka yanlış anlama ise üstün yetenekli çocukların akademik anlamda üstün başarı sergileyecekleri yönündedir. Bu durum üstün potansiyeli olanı ve akademik olarak başarısız olanların dışarıda kalmasına neden olur.

Bu mitler çocukların yaşamını karmaşıklaştırır. Karşı konulması gereklidir. Çok fazla üstün yetenekli çocuk tipi ve bu yetenekli çocukların pek çok farklı seviyesi bulunmakta. Örneğin, bazı üstün yetenekli çocuklar tüm alanlarda oldukça iyi bir başarı sergileyebilir. Bazıları ise, sadece ilgi duydukları (matematik, bilim, teknoloji, sanat, spor vb.) alanda daha başarılı olabilir. Yine bazı üstün yetenekli çocuklarda özgül öğrenme güçlüğü, disleksi, ya da DEHB gibi tanılarda mevcut olabilir. Bu çocuklara “iki kere özel gereksinimli” denilir. Bazıları kendilerini “farklı” hissetmelerine karşılık geleneksel yöntemlerle başarılı olurken, bazıları ciddi şekilde depresif olabilirler.

Deneyimlerim, gözlemlerim ve okuduklarıma dayanarak sizler için aşağıda üstün yetenekli çocuklar ile ilgili en yaygın mitleri sıraladım. Çocuğunuzu ya da öğrencilerinizi değerlendirdiğinizde listede belirtilmiş olduğum mitlerin kaç tanesine inanıyorsunuz?

•    Üstün yetenekli çocuklar tüm akademik alanlarda üstün başarı gösterir.
•       Üstün yeteneklilik tamamen doğuştan gelir.
•       Üstün yeteneklilik tamamen çok çalışma meselesidir.
•       Bütün çocuklar üstün yeteneklidir.
•       Çocuklar sonradan üstün yetenekli olurlar çünkü ebeveynleri onları zorlar.
•       Üstün yetenekli çocuklar seçkin ve ünlü kişilere dönüşür.
•       Üstün yetenekli çocuklar nadiren öğrenme problemleri yaşarlar.
•       Üstün yetenekli çocuklara gelişmiş beceri olduğu açıklanırsa kendini beğenmişlik yapar.
•       Üstün yetenekli çocuklar tüm beceri ve yeteneklerini okul başarısında gösterirler.
•       Üstün yetenekli çocukların genellikle iyi çalışma alışkanlıkları vardır.
•       Üstün yetenekli çocukların duygusal olgunlukları en az zihinleri kadar gelişmiştir.
•       Üstün yetenekli çocuklar başkalarına yetenek ve becerilerini göstermekten çok hoşlanırlar.
•                  Aileler üstün yetenekli çocuklarının gelişmiş becerilerine, yoğun çalışmalarına ve duyarlılıklarına her zaman değer verirler.
•       Ebeveynler kendi çocuklarındaki üstün yetenekliliğini belirleyemezler.
•       Eğitimciler üstün yetenekli bir çocukla nasıl çalışılması gerektiğini kesinlikle bilecekler.

Üstün yeteneklilerle ilgili listelediğim bu mitlerin yaygınlığı ve doğru bilginin eksikliği üstün yetenekli çocukların fark edilmesinde hem akademik hem de sosyal-duygusal ihtiyaçlarının belirlenmesinde, okullarda ve toplumda bu konuya çok fazla ilgi gösterilmemesinin en temel nedenlerinden gösterilebilir.